Zaburzenia lękowe to ogólna grupa zaburzeń osobowości, do której należą między innymi fobie, lęk paniczny oraz uogólnione zaburzenie lękowe.
Fobia specyficzna to nieuzasadniony, paniczny strach wywołany jakimś przedmiotem lub sytuacją. Osoba dotknięta fobią będzie starać się unikać za wszelką cenę źródeł swojego strachu i to może znacznie utrudniać jej funkcjonowanie.
Lęk paniczny to zaburzenie polegające na powracających, nagłych i niekontrolowanych napadach silnej paniki, bez wyraźnej przyczyny. Osoba taka zwykle żyje później w ciągłym strachu przed pojawieniem się kolejnych napadów.
Uogólnione zaburzenia lękowe charakteryzuje się odczuwaniem silnego lęku i niepokoju, doświadczanego przez większość czasu i bez żadnego konkretnego powodu.
Przy odpowiedniej psychoterapii oraz stosowaniu leków, objawy większości pacjentów można jednak złagodzić do poziomu umożliwiającego normalne funkcjonowanie, a niekiedy nawet całkowicie wyleczyć.
-
Zaburzenia lękowe
-
Zaburzenia obsesyjno-kompulsywne
Zaburzenia obsesyjno-kompulsywne to choroba zwana dawniej nerwicą natręctw. Jak nazwa wskazuje, składa się ona z dwóch elementów – obsesji i kompulsji. W tym zaburzeniu pojawiają się więc obsesyjne - natrętne, trudne do zlekceważenia- myśli oraz kompulsyjne –przymusowe, konieczne do wykonania –zachowania, odruchy. Jak każde zaburzenie osobowości, takie myśli i zachowania znacznie utrudniają życie osobie nimi dotkniętej.
Człowiek cierpiący na nerwicę natręctw może na przykład być nieustannie pochłonięty myślami na temat brudu, bakterii i chorób nimi wywołanymi. Aby rozładować lęk i napięci związane z tymi myślami, czuje przymus wykonywania jakiś czynności, na przykład mycia rąk. Ulga jest jednak tylko chwilowa, a obsesyjne myśli i nieustanne kompulsyjne zachowania wciąż powracają.
Na szczęście, zaburzenia obsesyjno-kompulsyjne z bardzo dobrym skutkiem poddają się terapii psychologicznej, czasami połączonej z podawaniem leków. -
Psychopatia
Psychopatia to choroba zwana także socjopatią lub antyspołecznym zaburzeniem osobowości. Zaburzenie to polega na zachowaniu charakteryzującym się brakiem poszanowania praw innych ludzi i norm tradycyjnie przestrzeganych w danym społeczeństwie. Pojawia się zwykle po 15 roku życia. Wszystkie objawy psychopatii obracają się wokół nastawienia antyspołecznego. Osoba dotknięta tym zaburzeniem nie podporządkowuje się normom społecznym i prawnym. Kłamie, oszukuje dla przyjemności. Jest impulsywna, działa natychmiastowo. Jest agresywna bez powodu. Jest nieodpowiedzialna. I co bardzo ważne – w najmniejszym stopniu nie odczuwa żadnego poczucia winy, jeśli krzywdzi innych.
Osobowość antyspołeczna nie ma zaburzeń umysłowych – potrafi odróżnić dobro od zła, potrafi powstrzymać się od krzywdzącego innych działania. Nie widzi jednakże żadnego powodu, dlaczego miała by nie krzywdzić innych.
Terapia jest możliwa, jednakże zwykle bardzo trudna z powodu niechęci pacjenta. -
Schizofrenia
Schizofrenia to choroba o której każdy słyszał, na jej temat krąży jednak wiele mitów. Przede wszystkim nie jest to choroba oparta na ‘rozdwojeniu osobowości’, jak myśli wielu.
Termin schizofrenii jest pojęciem szerokim i obejmuje wiele podtypów, w większości jednak dominują pewne charakterystyczne objawy. Najważniejsze z nich to halucynacje – głównie słuchowe, także wzrokowe i inne. Chory może więc słyszeć, widzieć, coś, czego nie ma. Kolejnym objawem są urojenia. Są to fałszywe przekonania, które trwają mimo dowodów na ich fałszywość. Do tej grupy należy np. przekonanie, że jest się Napoleonem. Ponadto w schizofrenii mogą pojawiać się dziwaczne zachowania, zaburzenia myślenia, apatia, izolacja od ludzi.
Jest to choroba w dużej mierze uwarunkowana genetycznie, ale także zależna od przeżyć chorego. Można i trzeba ją leczyć – poddani leczeniu schizofrenicy często są zdolni do normalnego funkcjonowania w społeczeństwie. -
Depresja
Depresja to potoczna nazwa choroby afektywnej jednobiegunowej. Jest to choroba charakteryzująca się zaburzeniem nastroju. Dotknięci depresją odczuwają głęboki smutek, rozpacz, poczucie pustki, beznadziejności i bezradności. Nic nie dostarcza im przyjemności. Pojawia się także brak motywacji, chęci do zrobienia czegokolwiek. Chory staje się apatyczny, bezczynny, traci zainteresowania i swoją normalną aktywność.
Jest to niestety zaburzenie występujące stosunkowo często w dzisiejszych czasach. A jej skutki mogą być tragiczne – wiele z przypadków poważnej depresji kończy się samobójstwem. Dlatego ważne jest zrozumienie, że jest to choroba i wymaga specjalistycznego leczenia.
Podłoże depresji może być z jednej strony biologiczne – zaburzone działanie neuroprzekaźników – z drugiej zaś – wpływ na nią ma osobowość, a także traumatyczne zdarzenia życiowe. W leczeniu zwykle stosuje się więc leki oraz psychoterapię. -